SMart BE
Accès direct au contenu Accès direct à la navigation

Context

Het principe van onze gedeelde onderneming is gebaseerd op een sterke waarde:eensolidaire autonomie van personen door het delen van middelen en diensten. Het model is uniek in België, want het richt zich naar iede­reen, zonder rekening te houden met de werkintensiteit en de inkomsten.Tegelijk veronderstelt een gedeeld of gemu­tualiseerd model een kritischemassazodat de risico’s ver­bonden aan de mutualisering gedragen kunnen worden. De vraag naar onzefinanciële onafhankelijkheid is dus essentieel:onze autonomie ende toegankelijkheid vandediensten voor iedereenhangt af van deonafhankelijkheid van het model.

Elk van onze ‘technische’ diensten voor administratie en beheer zijn elders beschikbaar als je de diensten van eensociaalsecretariaat,een trustee,een boekhoudkantoor samenbrengt en werkt als zelfstandige of via een op te richten structuur.SMart is bijzonder omwille van twee redenen.EnerzijdsomdatSMart een gecentraliseerde oplossing brengt voor een lagere prijs dan het cumulatieve pakket aan dienstendatop de markttevindenis.Anderzijds omdat Smart als gedeelde onderneming ook nog andere dingen aanbrengt. Sommigen kunnen beoordeeld worden in financiële termen maar zijn quasi onvindbaar op de markt (leasing, voorfinanciering, schuldvordering,etc) en andere die geen prijs hebben : verdediging, community, wederkerigheid, individuele begeleiding,….

SMart en de economie

Volgens de Hongaarse economist Karl Polanyi [1], komt de economische uitwisseling voort uit drie principes :

  • hetcommerciëleprincipe - dat iedereen onmiddellijk begrijpt, dat uitgaat van de markt, concurrentie, winst, geld,…
  • hetherverdelendeprincipe, dat een centrale plaats geeft aan het innen van bijdragendie herverdeeld worden(bij voor­beeld de sociale zekerheid beheerd door de staat) ;
  • het principe vanwederkerigheiddat een symme­trie veronderstelt tussen actoren, die niet noodzakelijk horizontaal verloopt (economie van giften tegengift, bv. met gemeenschapsmunten of LETs). Vroeger betekende het woord « handel », « sociale relaties met een vriendschaps- of affectieve band tussen meerdere perso­nen, het uitwisselen van ideeën ». Vandaagduidt het op deaan­koop en verkoop van goederen. Karl Polanyi leert ons dat het mogelijk en wenselijk is om de oude betekenis van handel aan de huidige te koppelen.

het mutualiserend systeem van SMart komen deze drie lagen van economische uitwisseling tot uiting :

SMart drijft handel:metgoederen, werken, diensten op een concurrentiële markt.

SMart participeert in een herverdelende systeem : gebaseerd op belastingen en sociale lasten, en gereguleerd door de staat. Maar ze doet meer dan deelnemen : het is een van de doelstellingen. Daarnaast speelt ze zelf de rol van her­verdelende centralisator, bijvoorbeeld via haar verzeke­ringsmechanisme voor arbeidsongevallen, uitgebreid naar het privéleven of via de inkomsten die voortkomen uit de mutua­lisering van een gemeenschappelijk productie-instrument ten voordele van alle gebruikers en het socialiseren van het indi­viduele risico (werknemers enondernemers).

SMart is ook een ecosysteem van onderlinge uitwisse­ling : door de omvang en diversiteit van haar publiek, en de mechanismeneigen aan het technische platform(met inbegrip van de overdracht van budgetbinnende Activiteiten), heeft SMart bijgedragen tot het ontstaan van een gemeenschap met vol­doende middelenom zich ontwikkelen tot een ecosysteem, met niet-commerciële uitwisselingen, in een horizontale ruimte waarin de niet-commerciële wederkerigheid gedijt.

De verstrengeling van deze drie types van uitwisseling die deel uitmaakt van onze missie,is uniek binnen het Belgische land­schap van grote ondernemingen. Men kan SMart immers geen vereniging meer noemen, of een KMO. We horen tot de groep van grote ondernemingen, met meer dan 999 werknemers.

Het volume van de activiteiten geeft ons een stevige basis omnieuwe herverdelende en wederkerige modellen uit te tekenen en om meer gemeenschappelijke diensten ter beschikking te stellen van de werknemer.Stel je een sociaal zekerheidsfonds voor met tientallen of hon­derden actoren. De verzekeringscapaciteit, of herverdelings­capaciteit zou beperkt en kwetsbaar zijn.Elkongeval of daling van het aantal activiteiten zou het evenwicht van het systeem onmiddellijk in het gedrang brengen.

Enkele cijfers :

In 2014, rondden we het resultaat af op een tekort van onge­veer € 654.000. De tak ‘Activiteiten’ groeit en compenseert de stagnatie van de tak ‘Contracten’ (samen : een groei van 0,92% in vergelijking met 2013). Het geheel van SMart-lasten werd geherstructureerd in 2014 en de effect zal zichtbaar worden in 2015. Ook al wordt het resultaat hiermee terug in evenwicht gebracht, het laat niet toe om voldoende eigen vermogen vrij te maken om de nodige investeringen te doen en het financieren van de risico’s te verzekeren (van het werk en van ondernemerschap, binnen ons solidair model). Zo bedroeg bijvoorbeeld het bedrag ‘oninbare vorderingen’ (fail­lissementen, etc.) dat we gedekt hebben 600.000€ in 2014. Een ander voorbeeld : de termijn van de reële betaling van klanten duurt langer dan 10 dagen (vanaf de facturatieda­tum), terwijl we de lonen 7 werkdagen na de prestatie uitbe­talen (vanafde einddatum van het contract).

Enkele cijfers

  • Rouage modèle éco62%van de afhoudingen(6,5% +bijdragen)dienen om de IT- ontwikkeling en onderhoud te bekostigen(ongeveer1.550.000€in2014) en de loonkost van de adviesverleners (ongeveer3.300.000€in2014).Deze kost zal tegen volgend jaar oplopen tot ongeveer400.000€ ;bij een gelijke facturatie,dit betekent een toenamevan 62% naar 67%.
  • 6.600zeer kleine ondernemingen in een enkelegedeelde onderneming ondergebracht, met een zakencijfer van61.000.000€in 2014,waarvan 70%omgezetin lonen.
  • Iets meer dan 2000nieuwe zeer kleine gedeelde ondernemingen (ofwel SMart-Activiteiten)zagen in 2014 het licht. Iets minder dan 800 hebben hun activiteit stopgezet – zonder weliswaar failliet te gaan.
  • SMart,is meer dan 1500 voltijdse equivalenten, gespreid in 2014 over 18.000 tijdelijke werknemers en 155 permanente werknemers.
  • In 2014, gaat er voor eengefactureerd bedragvan100.000(excl. BTW) :
    • 21.000€naar deRSZ(Rijksdienst voor Sociale Zekerheid) ;
    • 4.200€ naar hetRJV(Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie) ;
    • 2.600naar hetFonds voor de Interimkrachten ;
    • 1000naar deverzekeringen ;
    • 1.700naarauteursrechten ;
    • 6.500€naar SMart (beheerkosten) ;
    • 17.800worden teruggestort naar de sector/activiteiten van de ledenals professionele onkosten ;
    • 1.200wordengeboektnaar een volgend jaar ;
    • en 40.800is hetnetto-inkomenvan de werknemers – ondernemers die deze 100.000€ hebben gefactureerd. Opgelet:veel van onze leden hebbengeen professionele onkosten. Zij hebbengemiddeld een netto belastbaar inkomen van 58.600€.
  • Ter info, de 6,5% alleen dekken de lonen van de permanente werknemers van SMart niet.
  • Inhoudingen SMart(6,5%op het factuurbedrag excl BTW + bijdragen) :
    • 7.852.084€ (70,1%van de middelen)
    • Inkomsten uit de mutualisering(reductie RSZen verzekeringen) :
    • 3.350.000€ (29,9%van de inkomsten) Ofwel een totale reële afhouding van10,1%op de gefactureerde bedragen.

Doelstelling van de werkgroep

SMart boekt vandaag verlies : nietomdathaar wer­kingskostenin het roodzoudengaan, maaromwille vande investeringen en het delen vande ondernemersrisico’s die eigen zijn aan een onderneming van meer dan 6600 mini-structuren en 18.000 werknemers. Kortom, SMart kan niet meer instaan voor de kapitalisatie van het eigen vermogen op basis van de inkomsten uit de activiteiten om de risico’s en investeringen afdoende te dekken.

Een van de drie uitwisselingsvormen-bv. de wederkerigheid-ongedaan maken (door bijvoorbeeld de tarificatie te laten ver­schillen volgens de noden van de gebruikers of op basis van de omzet binnen de activiteiten), of de herverdeling door de inkomsten binnen de onderneming te houden en niet te her­verdelen via diensten en verzekeringen, zou het einde van het systeem betekenen.

Rouage modèle écoDe verbinding tussen de commerciële uitwisselingonderde gebruikers van SMart,metde herverdelende uitwisseling die aan ons wordt toevertrouwd, en de wederzijdse uitwisseling via de community vormt tegelijkertijd de sterkte en de zwakte van het systeem.Deze verliezen vinden plaats ondanks de reële inkomsten van SMart 10.1% bedragen en niet 6,5%.

Het economisch model van SMart is dus moeilijk te begrijpen en vraagt een grondige remake.

Kernvragen

De kernvragen moeten bepaald worden door de werkgroep, in functie van de ontwikkeling en het voortschrijdend inzicht.Hieronderechtereen aantal suggesties ter inspiratie :

  • SMartmaakt deel uit van de sociale economie. We kunnen echter ook gewoon een dienstverlener zijn, met tarieven‘à la carte’en slechts een aantal winstgevende en rendabele doelgroepen aanspreken. Wat denken jullie hiervan ?
  • Het aandeel van onze activiteiten van diverse aard betekent dat we vandaag nood hebben aan kapitaalen niet alleen een evenwicht tussen uitgaven en inkomsten. Hoe en bij wie kapitaal vinden… en toch onafhankelijk blijven ? Moeten we dit modelabsoluutverdedigen ?
  • Moeten we dit model - dat economie inpast in de sociale relaties - ten alle prijze verdedigen door de commerciële uitwisseling te linken aan de herverdelende en wederkerige uitwisseling ?
  • Is het onvermijdelijk dat de SMart-kost stijgt (de 6,5%) nu we weten dat de « echte » hoogte van het bedrag eigenlijk 10,1% is. Ener rekening mee houdenddat en deel vandeze inkomsten afkomstig zijn uit terugbetalingen van patronale lasten, waarvan niemand ons garandeert dat ze blijven bestaan in de toekomst ?

Notes

[1Karl Polanyi, The Great Transformation, The Political and Economic Origins of Our Time, Beacon Press, (1944).

Nombre de visites: